
Onze Lieve Vrouw is verschenen in
Spanje Een Boodschap voor de wereld.
Inleiding
De boodschap van Onze Lieve Vrouw aan de meisjes Mari-Loli, Conchita, Jacinta en Mari-Cruz
werd openbaar gemaakt op 18 oktober 1961. Uitgedrukt in eenvoudige taal en aangepast aan
het geestelijk en cultureel niveau van de meisjes is dit de boodschap: "Wij moeten
heel veel boete doen en veel offers brengen. Wij moeten dikwijls het H.Sacrament bezoeken.
Maar bovenal moeten we erg goed leven, want anders zullen we gestraft worden. Reeds vult
de beker van de Gerechtigheid zich en als we ons leven niet beteren, zal er een grote
kastijding komen." Veel mensen die als sceptici naar Garabandal gingen, kwamen er als
gelovigen vandaan. Een drastische, geestelijke verandering ten goede voltrok zich in hen:
een groot verlangen en vast voornemen om God meer lief te hebben, tevens om meer zorg te
hebben om de medemens. Zij waren getroffen bij het zien van de natuurlijke wijze waarop de
ziensters spraken met hun onzichtbare Moeder. De kinderen zeiden dat de Maagd Maria vaak
glimlachte, maar dat het duidelijk werd, dat Haar redenen om te komen zeer, zéér
ernstige waren. (Zie de boodschap).
Op de avond van 18 juni 1961 waren vier meisjes aan het spelen aan de rand van het dorp:
Conchita Gonzalez, Maria Dolores (Mari-Loli) Mazon, Jacinta Gonzalez en Maria-Cruz
Gonzalez. Maria-Cruz was 11 jaar, de anderen 12 en allen kwamen zij uit arme gezinnen.
Plotseling hoorden zij een hard geluid, als dat van de donder, en zij zagen de stralende
gestalte voor zich van de Aartsengel Michaël. De daarop volgende dagen verscheen de
Aartsengel hen opnieuw op dezelfde plaats. Hij kondigde aan, dat zij op 2 juli Onze Lieve
Vrouw zouden zien. Dit was het begin van de gebeurtenissen in Garabandal.
Onze Lieve Vrouw van de Karmel
Het nieuws verspreidde zich snel in de hele omtrek. De 2de juli was een zondag en het
dorpje was stampvol. Er waren mensen uit alle lagen van de bevolking en velen kwamen van
buiten de stad, onder wie verschillende priesters en medici. Om zes uur in de avond gingen
de meisjes naar de plaats waar de Engel verschenen was en tot grote verrassing van de
menigte raakten zij in extase. Onze Lieve Vrouw verscheen hen vergezeld van twee engelen,
een van hen was St. Michaël. De meisjes beschreven het visioen als volgt: "Zij
draagt een wit kleed met een blauwe mantel en een kroon van gouden sterren. Haar handen
zijn slank. Er hangt een bruin scapulier aan Haar rechterarm, behalve als Zij het Kind
Jezus in Haar armen draagt. Haar haar, diep bruin, heeft de scheiding in het midden. Haar
gezicht is enigszins langwerpig met een fijne neus. Zij heeft een lieftallige mond met
enigszins dunne lippen. Zij lijkt een jonge vrouw van ongeveer 18 jaar. Zij is tamelijk
groot. Er bestaat geen stem die klinkt als de hare. Geen vrouw is Haar gelijke, in geen
enkel opzicht." Onze Lieve Vrouw maakte zich bekend als Onze Lieve Vrouw van de
Karmel. Af en toe beroerde de wind Haar lange haar, wat tot Haar middel reikte. De meisjes
spraken met de Maagd uiterst natuurlijk. "Wij vertelden Haar", zeiden ze
"over onze taken, hoe we naar de weilanden gingen..." en "Zij glimlachte
bij de alledaagse dingen die we Haar vertelden." Onze Lieve Vrouw liet de kinderen
zien, hoe zij met Haar moesten omgaan: "Als kinderen die met hun moeder praten en
haar alles vertellen... Kinderen die opgetogen zijn haar weer te zien, nadat ze een tijdje
weg is geweest."
De Extasen
Wanneer de meisjes de verschijning zagen, vielen zij onmiddellijk op hun knieën, met een
harde klap op de scherpe rotsgrond neerkomend, zonder dat zij tekenen vertoonden van
letsel. De uitdrukking op hun gezichten was ineens veranderd. Hun blik werd buitengewoon
mooi, zacht, van een diepe mystiek. Er zijn geen woorden voor om deze verandering
behoorlijk te beschrijven. Zij waren volkomen opgenomen in hun verrukking, zich niet
bewust van wie of wat ook, maar wel van elkaar! Zij reageerden niet op prikken, vlammen of
slagen. Alle pogingen om hen af te leiden mislukten. Krachtige lichtbronnen werden op hen
gericht, maar ze knipperden niet met hun ogen, knepen ze zelfs niet dicht, gaven geen
enkel blijk van ongemak. Integendeel, hun ogen bleven wijd open en drukten intense vreugde
uit. Maar zodra de meisjes terugkeerden in hun normale toestand, beschermden zij
onmiddellijk hun ogen tegen die felle lichten, die onder normale omstandigheden blijvend
oogletsel zouden hebben veroorzaakt. Gedurende deze extasen, die van een paar minuten tot
verschillende uren duurden, scheen tijd niet te tellen. Bij veel gelegenheden bleven zij
onbeweeglijk in een onmogelijke stand, uit balans, in beeldschone houdingen, hoofden
schuin achterover, ogen omhoog kijkend, knielend op de rotsen of met blote benen in de
sneeuw. Aan het eind van de extase vertoonden zij geen tekens van opwinding of
nervositeit, maar juist diepe, innige vreugde.
Meer verschijningen
Na deze eerste verschijning volgden er meerdere. Gedurende 1961 en 1962 verscheen Onze
Lieve Vrouw verschillende keren elke week. De vier meisjes kregen de verschijning niet
altijd gezamenlijk. Soms slechts een van hen, bij andere gelegenheden kregen er twee of
drie het visioen. Ook vond het niet altijd plaats op hetzelfde uur van de dag. Onze Lieve
Vrouw verscheen vaak laat in de avond en zelfs vroeg in de morgen, daarmee een houding van
offer en boete tot uitdrukking brengend in dezelfde uren, dat onze Heer het meest wordt
beledigd door de zonden van de mensen. Desondanks stonden de meisjes de volgende morgen
zoals gebruikelijk vroeg op om op de velden te werken, bundels gras of takkenbossen te
dragen of het vee te hoeden en de schapen, zonder tekens van vermoeidheid.
Een nieuw fenomeen
Spoedig nadat Onze Lieve Vrouw van de Karmel verscheen, begonnen de wandelingen in extase.
De meisjes gingen door heel het dorp de wegen omhoog en omlaag, huizen in en uit, op alle
uren van de dag en avond, hindernissen ontwijkend zonder weifelen, alleen geleid door het
Visioen. Meermalen renden zij met grote snelheid van de steile berghelling af, zelfs
achterwaarts, zodat het voor de verbaasde toeschouwers onmogelijk was hen te volgen. Hun
lichamen leken niet onderhevig te zijn aan de zwaar tekracht, maar begiftigd met een soort
geestelijke lenigheid. Tijdens hun snelle rennen werden soms aan hen toevertrouwde
voorwerpen verloren. Maar, bij het opnieuw zien van Onze Gezegende Moeder, vroegen zij
Haar waar die voorwerpen waren en Zij wees hun de plek.
Het wonder v.d. Hostie
Boven het dorp ligt een steile heuvel, waarop een groep van 9 dennebomen staat. "Op
een dag", zo zeiden de meisjes, "verscheen ons een engel met een gouden kelk bij
'de Dennebomen'. Hij verzocht ons het Confiteor op te zeggen en daarna gaf hij ons de
H.Communie." Deze wonderbaarlijke gunst viel hen menigmaal ten deel tijdens de dagen
dat de parochiepriester van het naburige Cosio niet naar Garabandal kon komen. Het was
mogelijk om enige van deze Communies te filmen met gebruik van erg sterk licht. De
bewegingen van lippen en tongen van de meisjes gaven een erg nauwkeurig beeld van een
werkelijke Communie. Op 2 mei 1962 vertelde de engel aan Conchita dat God een wonder wilde
doen, zodat alle mensen zouden geloven: zij zouden de Heilige Hostie op het ogenblik van
de Communie op haar tong zien en zij moest dit wonder 15 dagen tevoren aankondigen. Op 18
juli 1962 was het dorp vol met bezoekers. Conchita, die in haar huis was gebleven steeds
omringd van bezoekers, kwam te middernacht in extase en ging naar buiten, de straat op. Op
korte afstand van haar huis viel zij op haar knieën neer midden in de menigte. Er werden
lampen op haar gericht. Zij stak haar tong uit, waarop zoals ieder kon zien, niets lag.
Enige ogenblikken later verscheen op haar tong een witte hostie en bleef daar een paar
minuten. Een zakenman uit Barcelona, Don Alegrando Damians, die minder dan 1 meter van het
meisje af stond, wist zich te verzekeren van enige zeer goede filmbeelden. De film bevatte
wel 79 beeldjes van dit buitengewone gebeuren. Deze zelfde getuige schreef een verslag dat
hij de bisschop van Santandèr voorlegde tezamen met een kopie van de film. Het aantal
getuigen was bij deze gelegenheid zeer groot: er waren mensen van verschillende culturen
en sociale klassen. Don Benjamin Gomez, een boer uit Potes, schreef: "Ik stond nog
geen armlengte van het meisje af. Ik zag heel goed dat haar tong volkomen zuiver was. Het
meisje bewoog niet. Plotseling verscheen de Heilige Hostie op de tong. Deze was wit,
blinkend en schitterend. De Hostie deed me denken aan sneeuw als de zon er over strijkt
met zijn prachtige stralen. Het gezicht van het meisje was heel mooi omgevormd, in hemelse
extase. Haar gezicht was als van een engel. Ik kan met zekerheid stellen, dat zij daar
bewegingloos was, ook haar handen en tong. In deze houding ontving zij de H. Hostie. Wij
hadden tijd genoeg om dit prachtig verschijnsel op ons te laten in- werken en we waren met
velen. Tot die dag was ik een ongelovige. Ik ben niet het type katholiek, dat gemakkelijk
het voorwerp wordt van hallucinatie of inbeelding. Ik had mij tot dat moment niet
bekommerd om God, behalve dan om Hem te beledigen. In april ging ik biechten, maar vóór
die tijd had ik in geen 23 jaar gebiecht." Dit wonder van de Hostie is een ware
bevestiging van de verschijningen van Onze Gezegende Moeder in Garabandal en van de
echtheid van Haar boodschap. Maar een nóg groter wonder is beloofd.
Kus van Maria
Veel bezoekers en dorpelingen gaven de meisjes voorwerpen voor Onze Lieve Vrouw zoals
bijbels, rozenkransen, scapulieren, medailles, kruisen, trouwringen enz. om te kussen. In
extase hieven de meisjes deze naar Onze Lieve Vrouw op en Zij kuste ze. Daarna gaven de
meisjes, door Haar geleid, de voorwerpen terug aan de juiste eigenaars, zelfs in gevallen
waarin deze het voorwerp hadden toevertrouwd aan iemand anders en het kind dus niet wist,
wie de echte eigenaar was. Voorwerpen "gekust" door Onze Lieve Vrouw van de
Karmel zijn instrumenten geworden van heel bijzondere gunsten. Van tijd tot tijd hebben
zij een geheimnisvolle geur als van rozen verspreid. " Onze Lieve Vrouw zegt",
schreef Conchita, "dat Jezus wonderen wil bewerken middels de door Haar gekuste
voorwerpen. Degenen die ze bij zich dragen met geloof en vertrouwen zullen hun vagevuur
hier op aarde krijgen." Tijdens de extase droegen de meisjes dikwijls een crucifix in
hun hand, dat Onze Lieve Vrouw had gekust, en Zij gaf de meisjes te kennen, dat zij de
omstanders met hun kruis moesten zegenen en het hun zo aanreiken, dat zij het konden
kussen. Vele getuigen, die de meisjes zagen naderen, ervoeren zo'n sterke geestelijke
vrede en vreugde, dat zij innerlijk diep geroerd werden. Zonder schaamte huilden zij, het
bovennatuurlijk karakter van wat zij zagen erkennend. Zij hoorden en voelden in hun
binnenste de werkelijke tegenwoordigheid van de Moeder van God. De bekering van
ongelovigen en belijders van andere godsdiensten, van zielen die lijden aan religieuze
onverschilligheid, de bekering van veel zondaars: állen hebben hiervan een vermeerdering
van geloof, hoop en liefde ondervonden.
Een nieuwe boodschap
Op de 1ste januari 1965 kreeg Conchita een verschijning van Onze Lieve Vrouw die haar
vertelde, dat Zij op 18 juni, de vierde verjaardag van de verschijningen, nog een
boodschap zou geven. Dientengevolge onthulde Conchita deze belofte van Onze Lieve Vrouw
ongeveer 6 maanden voor de feitelijke datum. Op 18 juni verzamelden zich 2000 mensen in
Garabandal: Fransen, Duitsers, Engelsen, Italianen, Amerikanen en Polen voegden zich bij
de groepen uit de verschillende delen van Spanje. De Spanjaarden waren in de minderheid;
misschien lag dit aan het feit, dat de verschijningen praktisch geen publiciteit hadden
gekregen. De Fransen vormden de grootste groep. Er waren journalisten, camera's van de
Italiaanse TV en cameramensen van NO-DO (het Spaanse officiële documentaire
nieuwsprogramma). Conchita kwam om half twaalf 's avonds uit haar huis en wandelde naar de
weg, die naar "de Dennebomen" leidt, naar de plaats met de naam Cuadro. Daar
ging zij geheel op in een extase, die 16 minuten duurde. St. Michaël verscheen haar en
bezorgde haar de boodschap van Onze Lieve Vrouw, die de volgende morgen openbaar werd
gemaakt:
Boodschap van Onze Lieve Vrouw aan de wereld, gegeven door tussenkomst van de Aartsengel
Michaël. De engel zei: "Aangezien Mijn boodschap van 18 oktober niet bekend is
gemaakt aan de wereld en niet is nageleefd, zeg Ik je dat dit Mijn laatste boodschap is.
Vroeger werd de kelk gevuld. Nu loopt deze over. Veel kardinalen, veel bisschoppen en veel
priesters zijn op de weg van het verderf en zij sleuren met zich vele zielen mee. Aan de
Heilige Eucharistie wordt steeds minder waarde gehecht, minder eer bewezen. Wij moeten
Gods toorn over ons afwenden door onze pogingen ons leven te beteren. Als wij oprecht
vergiffenis vragen, zal Hij ons vergeven. Ik, jullie Moeder, wil jullie door tussen- komst
van St. Michaël de Aartsengel zeggen, dat je je leven moet verbeteren. Jullie ontvangen
nu al een van de laatste waarschuwingen. Ik houd erg veel van jullie en wil jullie
veroordeling niet. Vraag ons oprecht en we zullen het geven... Jullie moeten meer offers
brengen. Denk aan het Lijden van Jezus. Uit deze boodschap kan men duidelijk de
teleurstelling voelen van Onze Lieve Vrouw over de geringe aandacht, geschonken aan Haar
boodschap van 18 oktober 1961. De Gezegende Moeder toont Haar moederlijke bezorgdheid om
de priesters en om de noodzaak de H.Eucharistie de plaats te geven waar deze hoort: in het
centrum van de geheimen van ons Geloof. Om ons aan te sporen tot offeren beveelt Zij aan
het Lijden van Onze Heer te overwegen. Onze Gezegende Moeder heeft ons verteld, dat dit
Haar laatste boodschap is. Daarom wenst Zij dat al Haar kinderen luisteren naar Haar
pleidooi vóór de waarschuwing en het wonder. Om die reden wenst Zij dat wij deze
dringende boodschap zullen verspreiden zo breed als mogelijk is. De enige andere persoon
die Onze Gezegende Moeder in Garabandal zag, was een 38-jarige Jezuïet Pater Luis Marie
Andréu. Op 8 augustus 1961 was de gehele gemeenschap in Garabandal getroffen door de
eerbied, waarmee Pater Luis zijn laatste, zoals later bleek, H. Mis opdroeg. Pater Luis
bevond zich tussen de toeschouwers bij "de Dennebomen", toen hij plotseling
volledig deelde in de reeks gebeurtenissen te Garabandal. Men hoorde hem zeggen: "Een
Wonder! Een Wonder!" Hij zag de Maagd Maria en dat niet alleen: hem werd ook het
toekomstige "Grote Wonder" getoond. De kinderen in extase verstonden, dat Onze
Lieve Vrouw tot hem zei: "Je zult spoedig bij Mij zijn." Ofschoon hij nooit een
ernstige ziektegeschiedenis heeft gehad, stierf hij diezelfde avond van volmaakte vreugde.
Zijn laatste woor- den waren: "O! Wat een goede en beminnelijke Moeder hebben wij in
de hemel... wat ben ik gelukkig... wat een gunst heeft de Gezegende Maagd mij verleend.
Wat gelukkig zijn wij een Moeder in de hemel te hebben zoals Zij. Er is geen reden voor om
het bovennatuurlijk leven te vrezen. De meisjes hebben ons een voorbeeld gegeven hoe wij
de Gezegende Maagd moeten bejegenen. Er is in mij geen enkele twijfel, dat de
gebeurtenissen waar de meisjes in betrokken zijn, wáár zijn. Waarom zou de Gezegende
Maagd ons hebben uitgekozen? Dit is de gelukkigste dag van mijn leven." Met deze
woorden boog de Pater zijn hoofd en stierf. Onze Lieve Vrouw heeft gezegd, "dat op de
dag NA het "wonder" zijn lichaam in ongerepte staat zal worden gevonden."
Onze Gezegende Moeder schonk speciale aandacht aan en toonde betrokkenheid op alle
priesters, hun herhaaldelijk vragend naar Garabandal te komen. Zij gaf de meisjes het
vermogen hen te herkennen, zelfs wanneer zij als leken gekleed waren, om hun de toestand
van hun zielen te onthullen. Zij leerde de kinderen dat priesters belangrijker zijn dan
engelen, want door hun priesterwijding hebben zij de macht brood en wijn te veranderen in
het Lichaam en Bloed van Christus tijdens het H. Misoffer.
De waarschuwing
Conchita schreef: "De waarschuwing komt rechtstreeks van God en zal zichtbaar zijn
voor heel de wereld en vanaf elke plaats, waar men zich ook bevindt. Het zal zijn als een
blootleggen van onze zonden, gezien en gevoeld door iedereen: gelovige en ongelovige
gelijkelijk, ongeacht tot welke godsdienst men behoort." Het zal plaatsvinden in de
lucht en niemand kan dit gebeuren voorkomen. We zullen liever dood zijn dan deze
"Waarschuwing" door te maken. Maar men zal er niet aan sterven. Het zal een
"bijstelling" zijn van ons geweten. Grote angst zal het veroorzaken en het zal
ons in ons binnenste de gevolgen doen zien van onze eigen zonden. Het zal zijn als een
waarschuwing voor de komende straf. Op deze wijze zal de wereld een middel tot zuivering
aangeboden worden om zichzelf voor te bereiden op de buitengewone genade van het grote
wonder. Onze Gezegende Moeder vertelde aan Jacinta, dat "de waarschuwing zal komen
als de toestand op z'n slechtst is." Ook zei Zij dat 'het Wonder' binnen een jaar zal
gebeuren na "De Waarschuwing". De datum werd niet aan de ziensters onthuld, zij
het dat Mari-Loli wel het jaar weet.
De Straf
Als we geen aandacht besteden aan de boodschap zal de door Onze Lieve Vrouw aangekondigde
straf na het wonder over de wereld komen. Tijdens een van hun extasen baden de meisjes
hardop voor de onschuldige kinderen, maar ondanks de extase vergoten zij tegelijkertijd
tranen. Sinds de dag dat zij kennis kregen van de straf, hebben zij een grote geest van
offervaardigheid ontwikkeld. Zij bidden heel veel voor de zondaars en voor de priesters.
Zij zeggen dikwijls dat als priesters niet zijn, wie ze zouden móeten zijn, er veel
zielen verloren zullen gaan. Conchita heeft geschreven: "Ik kan niet onthullen wat
voor soort straf het is, behalve dat het een gevolg zal zijn van een directe tussenkomst
van God, wat het verschrikkelijker en vreeswekkender maakt dan wat we ons ook maar kunnen
voorstellen. Voor de kinderen zal het minder erg zijn een natuurlijke dood te sterven dan
door de straf om te komen. Alle katholieken moeten vóór de straf biechten en alle andere
mensen zouden spijt moeten hebben over hun zonden. Toen ik HET (de straf) zag, voelde ik
een grote angst, zelfs al zag ik tegelijkertijd Onze Gezegende Moeder. Toen Onze Lieve
Vrouw tot de meisjes over de straf sprak, kreeg Haar gezicht een zeer droevige
uitdrukking. De meisjes onthulden: "Wij hebben Haar nooit zo ernstig gezien."
Toen Zij zei: "Reeds vult de beker zich", sprak Zij met een zeer lage stem.
Wat zegt de wetenschap over Garabandal?
Veel eminente wetenschappers hebben de gebeurtenissen bestudeerd en de personen betrokken
bij Garabandal bezocht. Geen van hen - voorzover gevonden - heeft een bevredigende
wetenschappelijke verklaring voor deze gebeurtenissen. Allen zijn het er wel over eens,
dat wat in Garabandal gebeurd is, menselijkerwijs onverklaarbaar is èn iets is dat
aandacht en respect verdient. Eén ding is duidelijk: de verschijningen hebben ons
innerlijk veranderd, nog voordat be-paalde feiten voor de wetenschap onverklaarbaar
bleken. Na jaren van observatie heeft een kinderspecialist verklaard, dat de meisjes
altijd volkomen normaal zijn geweest en dat de extasen niet vallen onder welk bekend
fysiologisch verschijnsel ook. Dr. Ricardo Puncernau, een alom bekend neuropsychiater in
Barcelona stelt: "Zelf bij de feiten tegenwoordig geweest zijnde, is het voor de
wetenschapper moeilijk om er een louter natuurlijke verklaring voor te geven. Vanuit een
strikt wetenschappelijk oogpunt kan men, tenminste tot dusver, de mogelijkheid van een
bovennatuurlijke oorzaak voor al deze verschijnselen niet ontkennen. Dr. Gasca Ruiz en Dr.
Ortis Gonzalez, die deze verschijnselen ook hebben bestudeerd, stellen: "De stilte
hierover bewaren zou wat ons betreft je reinste wetenschappelijke lafheid betekenen. Wij
vinden geen overtuigende wetenschappelijke verklaring voor deze verschijnselen." Onze
Gezegende Moeder bepleit, terwijl ze Haar grote liefde als Moeder toont, bij ieder van ons
met Haar mee te werken, om in diep verantwoordelijkheidsbesef de arm van de Goddelijke
Gerechtigheid, die op het punt staat neer te komen op een blinde en dove mensheid, tegen
te houden. Wij zouden ons bewust moeten zijn van het feit, dat de situatie in de wereld
buitengewoon ernstig is en dat wij onszelf blootstellen aan een dreigende kastijding.
Het Kerkelijk Standpunt
Zoals altijd is de Kerk met grote voorzichtigheid te werk gegaan ten aanzien van de
verschijningen. Het duurde 13 jaar voordat de Kerk tot een officiële goedkeuring kwam ten
aanzien van de verschijningen in Fatima, zelfs nadat 70.000 mensen getuigen waren van het
zonnewonder. Een speciale afgezant van het H. Officie werd naar Garabandal gezonden om de
getuigen van de verschijningen aan een onderzoek te onderwerpen. Op speciaal verzoek van
de Voorzitter van genoemde Congregatie voor de Geloofsleer, Kardinaal Ottaviani, ging
Conchita in 1966 naar Rome vergezeld van haar moeder en een priester. Zij ontmoette
Kardinaal Ottaviani en andere officiële persoonlijkheden van het Vaticaan. Samen met
Kardinaal Marella werd zij door Paus Paulus VI in een privé-audiëntie ontvan-gen. Om
voor de hand liggende redenen kan er niets meer worden gezegd, gezien deze interventie van
Rome. Evenwel, het bezoek van Conchita aan het H.Officie moet noodzakelijk bevestigd
worden om de valse geruchten te weerleggen, dat Conchita geen privé-audiëntie bij Zijne
Heiligheid zou zijn verleend. De Paus zei haar: "Conchita, ik zegen je en met mij
zegent jou de gehele Kerk." Mgr. Del Val Gallo, de bisschop van het diocees,
waarbinnen S. Sebastian de Garabandal valt, staat positief tegenover de gebeurtenissen. Zo
mogen priesters met hun pelgrimgroepen gebruik maken van de plaatselijke parochiekerk voor
de Diensten.