D 

DAGELIJKSE ZONDE	Kleine overtreding van Gods wet.
DAGERAADSMIS	De tweede der drie missen die vroeger op Kerstmis werden opgedragen, tussen de Nachtmis en de Dagmis.
DALMATIEK	Liturgisch bovenkleed van diaken, oorspronkelijk van Dalmatische wol.  Zie ook: kazuifel, tuniek.
DECALOOG	Synoniem voor de tien geboden,
DECANAAT	Ambt, woning of rechtsgebied van een deken (dat wil zeggen een pastoor die tevens leiding geeft aan meerdere parochies in een stad of streek). Het rechtsgebied wordt gewoonlijk 'dekenaat' genoemd.
DECRETALE	Pauselijk bericht aangaande kerkdiscipline
DEKEN	Pastoor die tevens leiding geeft aan meerdere parochies in stad of streek.
DEPOSITUM FIDEI	Latijn: het vastgestelde van het geloof: het onveranderlijke geheel der geopenbaarde waarheden.
DERDE ORDE	Vereniging van personen die in navolging van en geleid door de leden van een orde of congregatie de christelijke deugdzaamheid beoefenen.
DEVOTIEPRENTJE	Gedachtenisprentje ter herinnering aan bijvoorbeeld een priesterwijding of eerste communie. Bij overlijden wordt de term bidprentje gebruikt.
DEVOTIE LAMP/KAARS	Lamp of kaars die brandt bij een devotie object heiligenbeeld o.i.d. (kruislampje.noveenkaars)
DIACONAAT	(1) het ambt van diaken, een rang lager dan het priesterschap en niet per se tot het celibaat verplichtend; (2) kerkelijke dienstbaarheid, oorspronkelijk vooral met betrekking tot lichamelijke werken van barmhartigheid.
DIASPORA	Grieks: verspreiding: gebied waar een minderheid woont met een van de meerderheid afwijkend geloof; oorspronkelijk gezegd van de joden die buiten Israel woonden.
DIATESSERON	Grieks: door vier: middeleeuwse samenvoeging van de vier evangeliën tot één verhaal.
DIOCEES	Synoniem van bisdom.
DISCIPLIEN	Boetegesel.
DISPENSATIE	Ontheffing van een kerkelijke wet.
DODENOFFICIE	Liturgische gebeden voor overledenen.
DOGMA	Geopenbaarde waarheid, door de kerk als zodanig bevestigd.
DOGMATIEK	Onderdeel van de theologie dat de geloofswaarheden bestudeert
DOM	Oude naam voor de woning van een bisschop of van diens kerk.
DONKERE METTEN	Metten en lauden van Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Paaszaterdag, waarbij na elk der 15 psalmen een kaars méér wordt gedoofd.
DOODZONDE	Zware overtreding van Gods wet.
DOOPBELOFTEN	Beloften tot afwijzing van het kwaad en trouw aan het geloof bij het ontvangen van het doopsel. Voor kleine kinderen worden zij namens hen afgelegd door peter en meter; soms worden zij door het kind zelf op ongeveer twaalfjarige leeftijd hernieuwd.
DOOPCEEL	Schriftelijk doopbewijs.
DOOPHEILIGE	Heilige van wie men bij het doopsel de naam ontvangt, ook wel patroonheilige geheten
DOOPKAARS	Kaars die word aan gestoken aan de brandende kaars tijdens de doopplechtigheid.
DOOPSEL	Eerste en noodzakelijke sacrament dat door de afwassing met water en de aanroeping van de Heilige Drievuldigheid (Ik doop U - met de toevoeging van de voornaam - in de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest) de erfzonde en de vóór het doopsel bedreven zonden vergeeft, en de dopeling(e) tot lid van de christelijke gemeenschap maakt. Het doopsel met water kan vervangen worden door het doopsel van bloed (van een niet gedoopte om het geloof vermoorde martelaar) of het doopsel van begeerte (van een niet gedoopte persoon die God erkent en goed leeft).
DOOPVONT	Bekken met gewijd doopwater, soms in een nis of een hoek van de kerk, soms in een aparte doopkapel
DOORNENKROON	De doornenkroon is een van de lijdenswerktuigen (zie aldaar). Een doornenkroon behoorde soms tot de processie-attributen, zie aldaar. Een kroontje, gevlochten van doorntakken, werd binnen sommige (vrouwen)orden gedragen op de dag van de kleine professie, zie kroon, professiekroon. De doornenkroon diende ook wel bij verstervingsoefeningen en kon dan gevochten zijn van harig touw. Beelden van het Kindje Jezus kunnen zijn gekroond met een doornenkroon, vooruitwijzend naar het Lijden.
DOXOLOGIE	Grieks: eerbetuiging: lofprijzing van de heilige Drievuldigheid, onder andere aan het eind van psalmen en gebeden, bijvoorbeeld: Ere aan de Vader, de Zoon en de heilige Geest, in alle eeuwen der eeuwen, amen.
DRIEKONINGEN  t	Op 6 januari wordt het feest gevierd van Epifanie (Grieks, 0penbaring), de openbaring van de Heer aan niet-Joden, in de personen van de drie Wijzen uit het oosten, van wie de latere traditie de drie koningen Caspar, Melchior en Balthasar heeft gemaak
DRIEKONINGENBROOD	(Of Driekoningenkoek): gebak waarin een driekoningenboon is verwerkt; wie die treft mag de driekoningenkroon op en die dag verder de baas zijn.
DRIEKONINGENSTER	De ster die de Wijzen uit het oosten de weg wees naar Jeruzalem en naar de stad van Bethlehem. In de folklore rond het driekoningenfeest wordt een ster door drie als koningen verklede kinderen onder het zingen van liedjes rondgedragen, vaak van huis tot huis om kleine giften op te halen.
DRIEVULDIGHEID	(Of Drieëenheid): het geloof dat de ene God bestaat in drie Personen, de Vader, de Zoon en de heilige Geest. Drievuldigheidszondag wordt gevierd op de zondag na Pinksteren.
DROEVIGE GEHEIMEN	De vijf geheimen van Maria, te overwegen bij het bidden van het tweede deel van de rozenkrans:  (1) Jezus bidt in doodsangst tot zijn hemelse Vader,  (2) Jezus wordt gegeseld;  (3) Jezus wordt met doornen gekroond;  (4) Jezus draagt zijn kruis;  (5) Jezus sterft aan het kruis.

terug naar boven

Sluit dit venster